Wypowiedzenie umowy zlecenia: Liczenie krok po kroku. Uniknij błędów!

Ten artykuł szczegółowo wyjaśni, jak prawidłowo obliczać okres wypowiedzenia umowy zlecenia w Polsce, bazując na przepisach Kodeksu cywilnego. Dowiesz się, jakie są kluczowe różnice w stosunku do umowy o pracę oraz jak zabezpieczyć swoje interesy, precyzyjnie formułując zapisy w umowie.

Okres wypowiedzenia umowy zlecenia: fundamenty, które musisz znać

Kiedy mówimy o umowie zlecenia, kluczowe jest zrozumienie, że podlega ona przepisom Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu pracy. To fundamentalna różnica, która wpływa na każdy aspekt związany z jej wypowiedzeniem, od samej możliwości rozwiązania po sposób liczenia ewentualnych okresów.

Zgodnie z art. 746 Kodeksu cywilnego, zarówno dający zlecenie, jak i przyjmujący zlecenie mogą wypowiedzieć umowę w każdym czasie. Ta zasada podkreśla swobodę stron w kształtowaniu stosunku prawnego. W praktyce oznacza to, że co do zasady nie ma ustawowego obowiązku określania okresu wypowiedzenia w umowie zlecenia.

Mimo braku ustawowego wymogu, z mojego doświadczenia wynika, że ustalenie okresu wypowiedzenia w umowie jest niezwykle korzystne dla obu stron. Zapewnia to bezpieczeństwo i przewidywalność współpracy. Zleceniobiorca ma czas na znalezienie nowego zlecenia, a zleceniodawca na znalezienie zastępstwa, co minimalizuje ryzyko nagłych przerw w realizacji projektu.

Jak poprawnie ustalić i zapisać okres wypowiedzenia w umowie

Precyzyjne określenie terminu wypowiedzenia w umowie zlecenia to moim zdaniem podstawa profesjonalnej współpracy. Pomaga to unikać nieporozumień i sporów w przyszłości, a także zapewnia stabilność i zabezpiecza interesy zarówno zleceniodawcy, jak i zleceniobiorcy. Bez takiego zapisu, jak już wspomniałem, umowę można wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym, co bywa problematyczne.

W praktyce najczęściej spotykane okresy wypowiedzenia w umowach zlecenia to 7 dni, 14 dni lub 1 miesiąc. Krótsze terminy są zazwyczaj stosowane przy zleceniach o niższej złożoności lub krótkotrwałych, natomiast dłuższe przy projektach wymagających większego zaangażowania i ciągłości.

Oto przykładowe klauzule, które możesz zastosować w swojej umowie:

Przykład 1 (7 dni):

Strony ustalają, że umowa może zostać wypowiedziana z zachowaniem 7-dniowego okresu wypowiedzenia.

Przykład 2 (1 miesiąc):

Każda ze stron może wypowiedzieć niniejszą umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Przykład 3 (z końcem miesiąca kalendarzowego):

Strony ustalają, że okres wypowiedzenia wynosi jeden miesiąc i kończy się ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego.

Jak liczyć okres wypowiedzenia umowy zlecenia krok po kroku

Kiedy już ustalimy okres wypowiedzenia, ważne jest, aby wiedzieć, jak go prawidłowo liczyć. Zgodnie z art. 111 Kodeksu cywilnego, termin wypowiedzenia liczy się od dnia następnego po złożeniu wypowiedzenia. Oznacza to, że dzień, w którym złożono oświadczenie o wypowiedzeniu, nie jest wliczany do okresu wypowiedzenia.

Podam praktyczny przykład liczenia terminu 7-dniowego. Jeśli wypowiedzenie zostało złożone 10 stycznia, termin biegnie od 11 stycznia i upływa 17 stycznia. Umowa rozwiązuje się z końcem dnia 17 stycznia.

Jeśli termin jest określony w tygodniach, np. 2 tygodnie, kończy się on z upływem dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Czyli jeśli wypowiedzenie złożono w poniedziałek, dwutygodniowy okres wypowiedzenia zakończy się w poniedziałek za dwa tygodnie.

Dla terminów określonych w miesiącach zasada jest podobna: kończy się on z upływem dnia w ostatnim miesiącu, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu. Na przykład, jeśli wypowiedzenie złożono 15 marca z miesięcznym okresem, umowa rozwiąże się 15 kwietnia. Co ważne, jeśli takiego dnia w ostatnim miesiącu nie ma (np. wypowiedzenie 31 stycznia z miesięcznym okresem), termin upływa w ostatnim dniu tego miesiąca (czyli 28 lub 29 lutego).

Muszę tu podkreślić kluczową różnicę w stosunku do Kodeksu pracy: w umowie zlecenia okresy wypowiedzenia liczone w tygodniach lub miesiącach nie kończą się automatycznie w sobotę lub ostatniego dnia miesiąca, jak ma to miejsce przy umowie o pracę. Liczymy je zgodnie z ogólnymi zasadami Kodeksu cywilnego, dzień po dniu, bez względu na weekendy czy koniec miesiąca, chyba że strony wyraźnie postanowiły inaczej w umowie (jak w Przykładzie 3).

Brak zapisu w umowie? Sprawdź, co mówią przepisy

Co w sytuacji, gdy strony nie pomyślały o zapisie dotyczącym okresu wypowiedzenia? W takim przypadku, zgodnie z art. 746 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, umowę zlecenia można wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym. Brzmi to prosto, ale ma swoje konsekwencje.

Kluczowe dla uniknięcia odpowiedzialności odszkodowawczej jest pojęcie "ważnych powodów". Kodeks cywilny nie definiuje ich precyzyjnie, co oznacza, że ocena, czy dany powód był "ważny", należy do sądu w przypadku sporu. Moim zdaniem, "ważne powody" to okoliczności, które w sposób obiektywny i znaczący uniemożliwiają lub utrudniają dalsze wykonywanie zlecenia lub kontynuowanie współpracy. Mogą to być:

• Utrata zaufania do drugiej strony, wynikająca np. z naruszenia poufności.
• Nagła zmiana sytuacji życiowej lub zdrowotnej uniemożliwiająca dalsze wykonywanie zlecenia.
• Rażące naruszenie postanowień umowy przez drugą stronę, np. brak terminowych płatności lub niewywiązywanie się z obowiązków.
• Zmiana planów życiowych lub zawodowych zleceniobiorcy, która uniemożliwia dalsze świadczenie usług.

Warto pamiętać, że wypowiedzenie odpłatnej umowy zlecenia bez ważnego powodu może skutkować obowiązkiem naprawienia szkody drugiej stronie, zgodnie z art. 746 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Odszkodowanie to ma na celu pokrycie strat, jakie druga strona poniosła w wyniku nagłego rozwiązania umowy, np. koszty związane z poszukiwaniem nowego zleceniobiorcy lub utracone korzyści.

Formalności, o których nie możesz zapomnieć

Nawet jeśli umowa zlecenia została zawarta ustnie, zawsze zalecam formę pisemną wypowiedzenia. Jest to kluczowe dla celów dowodowych. Pismo o wypowiedzeniu to solidny dowód na to, kiedy i w jakich warunkach umowa została rozwiązana, co pozwala uniknąć późniejszych sporów.

Prawidłowo sporządzone pismo o wypowiedzeniu powinno zawierać kilka kluczowych elementów:

• Dane stron: pełne dane zleceniodawcy i zleceniobiorcy.
• Datę i miejsce sporządzenia pisma.
• Oznaczenie wypowiadanej umowy: np. numer umowy, data jej zawarcia, przedmiot zlecenia.
• Jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy: z podaniem ewentualnego okresu wypowiedzenia i daty rozwiązania umowy.
• Podpis: osoby uprawnionej do reprezentowania strony.

Równie ważne jest skuteczne dostarczenie wypowiedzenia drugiej stronie. Aby było prawnie wiążące, musi zostać doręczone w taki sposób, aby druga strona mogła się z nim zapoznać. Najbezpieczniejsze sposoby to osobiste doręczenie z prośbą o potwierdzenie odbioru na kopii pisma lub wysyłka listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. To drugie rozwiązanie jest szczególnie polecane, gdyż daje niezaprzeczalny dowód nadania i odbioru.

Przeczytaj również: Umowa zlecenie a ZUS: Kto płaci składki, a kto jest zwolniony?

Obowiązki stron po wypowiedzeniu umowy: co dalej

Po wypowiedzeniu umowy zlecenia, niezależnie od tego, czy nastąpiło to z zachowaniem okresu wypowiedzenia, czy ze skutkiem natychmiastowym, pojawiają się pewne obowiązki dla obu stron. Przede wszystkim, zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie za wykonaną część zlecenia do dnia rozwiązania umowy. Nawet jeśli zlecenie nie zostało ukończone, zleceniobiorca ma prawo do zapłaty proporcjonalnej do wykonanej pracy, chyba że umowa stanowiła inaczej lub wypowiedzenie nastąpiło z winy zleceniobiorcy.

Ponadto, niezwykle istotny jest obowiązek zwrotu wszelkich dokumentów, powierzonego sprzętu, materiałów czy innych przedmiotów, które zostały przekazane zleceniobiorcy w związku z wykonywaniem zlecenia. Zleceniobiorca powinien je zwrócić w stanie niepogorszonym, z uwzględnieniem normalnego zużycia. To samo dotyczy wszelkich danych i informacji poufnych, które powinny zostać usunięte lub zwrócone zgodnie z polityką zleceniodawcy.